Kể từ khi đạo Phật du nhập vào nước ta từ đầu thế kỷ thứ nhất đến nay, Phật giáo Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc trong tiến trình dựng nước, giữ nước, mở nước. Trong tinh thần hộ quốc an dân, trụ tích trấn vương kỳ, tiếp nối dòng chảy của lịch sử. Theo huyền sử Phật giáo đất Tổ có mặt rất sớm thông qua hình ảnh Tiên Dung – Chử Đồng Tử là người phật tử đầu tiên trên đất Việt.

Tuy nhiên, qua nhiều biến cố lịch sử cũng như sự biến thiên của thời gian Phật giáo Phú Thọ đã vắng đi người thích tử; các ngôi chùa, ngôi đền trở thành hợp tác xã. Hòa bình lập lại, cuộc sống ấm no, mọi người quay lại với nền tảng tâm linh, từ đó các ngôi chùa bắt đầu được phục dựng với tâm huyết của những vị tiền bối làm nền tảng cho Phật giáo Phú Thọ được phát triển rực rỡ như hôm nay.

Tham dự buổi lễ có: HT.Thích Thiện Pháp, Phó Chủ tịch Thường trực HĐTS, Trưởng Ban Tăng sự T.Ư GHPGVN; ông Hà Ngọc Anh. Phó ban Dân vận TƯ; cùng Chư tôn đức tăng, ni, phật tử các chùa trong và ngoài tỉnh Phú Thọ.

Đúng 08h30, buổi lễ chính thức bắt đầu. TT.Thích Minh Nghiêm, UV Thường trực HĐTS T.Ư GHPGVN, Trưởng BTS GHPGVN tỉnh Phú Thọ, Trưởng ban kiến thiết xây dựng kiêm trưởng BTC buổi lễ đã tuyên đọc diễn văn khai mạc. Thượng tọa đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Trung tâm Phật giáo Hùng Vương nơi đất Tổ. Phú Thọ là vùng đất linh thiêng nơi vua Hùng dựng nước, chư vị tổ sư, những vị thầy tâm linh đã khai sơn phá thạch dựng nên những ngôi già lam. Để hôm nay tại nơi này trong mối tương quan ấy việc xây dựng trung tâm Phật giáo Hùng Vương là một trong những nội dung Chư tôn đức Giáo phẩm đặt lên hàng đầu, với mục đích kế thừa phát huy truyền thống của các vị tiền bối, bồi đắp nền tảng vững chắc cho Phật giáo Phú Thọ phát triển sau này.

Nhân buổi lễ hôm nay với sự gia tâm chú nguyện của Chư tôn đức Giáo phẩm, BTC đúc quả đại hồng chung làm biểu tượng Phật giáo hy vọng rằng nhạc khí nhờ bát âm hòa điệu, còn đạo tâm thì nhờ âm thanh mà phát khởi, thiền lâm lấy tiếng chuông để cảnh tỉnh sáu thời.

Phật giáo Phú Thọ phát triển đến nay chính từ sự cống hiến hết mình trong công cuộc hoằng pháp lợi sinh của Chư tôn đức kỳ túc tăng già đã được HĐTS TƯ GHPGVN ghi nhận tại Đại hội Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ VIII và có giáo chỉ tấn phong giáo phẩm.

ĐĐ.Thích Đạo Ngộ đã cung tuyên quyết định cho phép xây dựng của tỉnh Phú Thọ.

TT.Thích Minh Thuận, UV HĐTS T.Ư GHPGVN, Phó Thường trực BTS GHPGVN tỉnh Phú Thọ, Phó Thường trực BTC đã báo cáo kế hoạch xây dựng trụ sở, tại địa bàn xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh. Cụ thể, UBND tỉnh giao 37.900m² đất tại núi Bằng Lớn, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh cho GHPGVN tỉnh Phú Thọ. Theo đó, ngày 15/12/2015, BTS Phật giáo tỉnh đã có tờ trình số: 61/TTr-BTST gửi UBND tỉnh Phú Thọ về việc đề nghị cho đổi tên dự án xây dựng Trụ sở Phật giáo Phú Thọ thành dự án xây dựng Trung tâm Phật giáo Hùng Vương và chấp thuận quy mô đầu tư xây dựng Dự án Trung tâm Phật giáo Hùng Vương.

Ngày 24/05/2016, Tỉnh ủy Phú Thọ đã có Văn bản số: 226-CV/TU và ngày 01/07/2016, UBND tỉnh Phú Thọ có Văn bản số: 2657/UBND-KGVX về việc đồng ý cho Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Phú Thọ lập dự án xây dựng Trung tâm Phật giáo Hùng Vương tại khu núi Bằng Lớn, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh.

Các hạng mục chính của dự án bao gồm:

- Cổng Tam quan: Cổng chính 2 tầng, rộng 5,8m, chồng diêm 2 tầng; chiều cao nóc cổng chính 18,5m; 2 cổng bên rộng 3,2m; chiều cao nóc cổng bên 11,5m.

- Hai lầu chuông, lầu trống: kiến trúc dạng chồng diêm 2 tầng mái; diện tích nền 92,65m²; chiều cao công trình 11,5m.

- Tam bảo: kiến trúc chồng diêm mái; nhà 4 tầng (tầng 1: phục vụ hoạt động hành chính. Tầng 2, tầng 3: làm hội trường; tầng 4 là tòa Phật điện làm bằng gỗ); diện tích nền: 2.341,4m²; chiều cao công trình 21m.

- Nhà Tổ: xây 2 tầng, diện tích nền 347,76m²; chiều cao công trình 12m. 

- Nhà khách: xây 2 tầng; diện tích nền 347,76m²; chiều cao công trình 12m. 

- Ký túc xá tăng ni: gồm 02 nhà 4 tầng.

- Tượng Phật Di Đà: cao 45m, trong đó phần đế 3 tầng; chiều cao chân đế: 10,8m; phần tượng Phật: 12 tầng, kết cấu khung bê tông cốt thép.

- Bảo tàng Phật giáo: kiến trúc chồng diêm mái; kết cấu khung chịu lực BTCT, mái BTCT dán ngói mũi hài; diện tích nền: 985,68m²; chiều cao công trình: 9,5m.

- Nhà lưu trú cho phật tử: xây 1 tầng, kết cấu khung chịu lực BTCT, mái BTCT dán ngói mũi hài; diện tích nền: 317,47m²; chiều cao công trình: 7,3m.

- Nhà bảo vệ: kết cấu khung chịu lực BTCT, mái BTCT dán ngói mũi hài; Diện tích nền: 118,8m²; chiều cao công trình: 7,7m; nền lát gạch gốm nâu đỏ 400x400.

- Cổng nội viện; cây xanh, vườn tháp: được thiết kế đồng bộ theo công trình.

Tổng mức đầu tư (tạm tính): 150.000.000.000 đồng (150 tỷ đồng); trong đó ngôi Chính điện: 50 tỷ đồng; Đại Phật tượng: 50 tỷ đồng; Đại hồng chung: 9,5 tỷ đồng; Các hạng mục khác: 40,5 tỷ đồng.

Nguồn vốn: Vốn tự nguyện công đức của đồng bào phật tử, nhân dân và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác.

Nhân buổi lễ, TT.Thích Thanh Tuấn, UV Thường trực, Phó chánh VP I T.Ư GHPGVN đã cung tuyên quyết định của HĐTS tấn phong Giáo phẩm cho 3 Đại đức lên Thượng tọa (TT.Thích Minh Đức, TT.Thích Minh Nghiêm, TT.Thích Minh Thuận), 2 sư cô lên Ni sư (Ni sư Thích Đàm Nhã, Ni sư Thích Đàm Phượng). Chư tôn đức đã được HT.Thích Thiện Pháp trao giáo chỉ tấn phong trong niềm hỷ lạc của toàn thể hội chúng.

Ông Bùi Thanh Hà, Phó trưởng ban thường trực Ban Tôn giáo Chính phủ đã có lời phát biểu chúc mừng buổi lễ cũng như tập thể BTS cùng cá nhân các vị chức sắc được tấn phong trong Đại hội Đại biểu Phật giáo Nhiệm kỳ VIII. Ông cũng ghi nhận những đóng góp của Phật giáo Phú Thọ trên tinh thần Đạo pháp - Dân tộc.

Cuối cùng là lễ gia trì theo nghi lễ tôn giáo cho phần rót đồng đúc đại hồng chung nặng 21 tấn cao hơn 7m. Đây không chỉ là một dấu ấn mà còn là một pháp bảo để lưu dấu trấn giữ thiền môn. Rồi đây tiếng đại hồng chung mỗi khuya sớm sẽ được gióng lên để thức tỉnh bao tâm hồn mê muội.