Ban Văn hóa Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số – Thực tiễn và định hướng phát triển”
Ban Văn hóa Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số – Thực tiễn và định hướng phát triển”
108 lượt xem
Ninh Bình, ngày 17/10/2026, Hướng tới kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN (1981–2026), Ban Văn hóa Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số – Thực tiễn và định hướng phát triển”. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần nhận diện những vấn đề đặt ra đối với văn hóa Phật giáo trong bối cảnh công nghệ số đang ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội.
Chương trình mở đầu bằng các tiết mục nghệ thuật về Phật giáo, quê hương, đất nước, tạo không khí trang trọng, đồng thời góp phần kết nối không gian văn hóa với nội dung học thuật của Hội thảo.
Hội thảo có sự quang lâm chứng minh và tham dự của: Trưởng lão HT. Thích Thiện Nhơn - Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN; TT. Thích Thanh Tuấn - Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn phòng Trung ương GHPGVN; HT. Thích Thọ Lạc - Ủy viên Thường trực HĐTS, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; HT. Thích Bửu Chánh - Ủy viên Thư ký Ban Thường trực HĐTS, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; TT. Thích Minh Quang - Ủy viên Thư ký Ban Thường trực HĐTS, Phó Chánh Văn phòng Trung ương GHPGVN; HT. Thích Minh Hiền - Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. Cùng chư tôn đức giáo phẩm, thành viên HĐTS, chư tôn đức Tăng Ni đại diện các Ban, Viện Trung ương GHPGVN, Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố, các hệ phái, sơn môn và các cơ sở Phật giáo.
Về phía đại biểu đại diện chính quyền, các cơ quan nghiên cứu, quản lý và các đơn vị phối hợp,có sự tham dự của: Ông Vũ Chiến Thắng - Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Nội vụ; PGS.TS Vũ Văn Phúc - nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Viện trưởng Viện Kinh tế và Dịch vụ nhân sinh; ông Nguyễn Văn Thanh - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Trương Thành Trung - Tổng Biên tập Báo Đại Đoàn Kết; ông Lê Minh Khánh - Phó Vụ trưởng Vụ Dân tộc và Tôn giáo, Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương.
Cùng tham dự còn có các đồng chí đại diện lãnh đạo các Ban, đơn vị chuyên môn của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; đại diện lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội cấp Trung ương; các đồng chí là Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Trị, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Gia Lai, An Giang; PGS.TS Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam;PGS. TS Nguyễn Thanh Xuân nguyên phó trưởng ban thường trực ban Tôn giáo chính Phủ; GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Đại Học KHXH Nhân Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; cùng đại diện lãnh đạo Ban Tôn giáo Chính phủ và các cơ quan, đơn vị liên quan, cùng đại diện lãnh đạo Ban Tôn giáo Chính phủ và các cơ quan, đơn vị liên quan.
Phát biểu chào mừng, Trưởng lão HT. Thích Thiện Nhơn ghi nhận và tán dương những đóng góp của Ban Văn hóa Trung ương trong 45 năm qua, đặc biệt qua các đề án về pháp phục, ngôn ngữ, kiến trúc và di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Phật giáo theo tinh thần “Thống nhất trong đa dạng”. Hòa thượng định hướng tiếp tục hoàn thiện các đề án, đẩy mạnh số hóa di sản, đào tạo đội ngũ chuyên trách và tăng cường hội nhập.
Phát biểu khai mạc, HT. Thích Minh Hiền nhấn mạnh yêu cầu nhận diện, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo trong bối cảnh khoa học, công nghệ và môi trường số phát triển mạnh mẽ. Việc truyền tải văn hóa Phật giáo trên không gian số cần bảo đảm tính chính xác, chuẩn mực và trách nhiệm.
Phiên thứ nhất, tập trung vào chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: thực tiễn và định hướng phát triển”. Sau báo cáo đề dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Minh, các tham luận lần lượt đi sâu vào vai trò của văn hóa Phật giáo trong xây dựng con người đương đại của HT. Thích Minh Hiền; diễn giải di sản Phật giáo trong bối cảnh chuyển đổi số qua trường hợp “Vũ khúc Thiền môn” của ThS. Nguyễn Thị Thu Hoan; giá trị, thực trạng và định hướng phát huy di sản Phật giáo miền Trung của HT. Thích Huệ Vinh; tinh thần thống nhất trong đa dạng qua Phật giáo Khất sĩ của TT. Thích Giác Hoàng; và nhìn lại thực trạng, những vấn đề đặt ra đối với văn hóa Phật giáo qua 45 năm của PGS.TS Nguyễn Hồng Dương. Các ý kiến tập trung vào yêu cầu bảo tồn, số hóa và phát huy giá trị văn hóa Phật giáo phù hợp với bối cảnh mới.
Phiên thứ hai, với chủ đề “Vai trò của văn hóa Phật giáo trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên số” mở đầu bằng video “Dòng chảy văn hóa Phật giáo đồng hành cùng dân tộc”, khái quát quá trình Phật giáo gắn bó với lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam. Trong phiên trao đổi, HT.TS Thích Bửu Chánh, PGS.TS Nguyễn Thanh Xuân và TS. Nguyễn Văn Thanh tập trung làm rõ vai trò của văn hóa Phật giáo trong xây dựng nền tảng tinh thần, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tinh thần từ bi, hòa hợp và trách nhiệm cộng đồng. Các nội dung tiếp tục được mở rộng qua những trao đổi về mối quan hệ giữa văn hóa Phật giáo, cộng đồng và dân tộc, đặt trong yêu cầu mới của môi trường số.
TT. Thích Minh Quang trình bày tham luận “Kiến tạo tương lai – Chung tay vun đắp đại đoàn kết”, cùng các ý kiến của TS. Trần Thị Hằng và PGS.TS Vũ Văn Phúc, góp phần làm rõ vai trò kết nối cộng đồng, tăng cường đồng thuận và xây dựng đời sống xã hội hài hòa. Từ các tham luận và trao đổi, Hội thảo thống nhất nhận định rằng trong kỷ nguyên số, việc phát huy văn hóa Phật giáo cần đặt trên nền tảng bảo tồn bản sắc truyền thống, chuẩn hóa nội dung, số hóa di sản và chủ động ứng dụng công nghệ. Đây cũng là hướng đi quan trọng để đưa những giá trị tốt đẹp của Phật giáo đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Phát biểu bế mạc hội thảo, HT. Thích Thọ Lạc, ghi nhận những tham luận và ý kiến trách nhiệm của đại biểu; đồng thời định hướng tiếp tục tăng cường nghiên cứu, bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa Phật giáo trong giai đoạn mới.
Hội thảo khép lại trong tinh thần học thuật, cởi mở và trách nhiệm, góp phần bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác bảo tồn, phát huy văn hóa Phật giáo Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số.
Trên nền tảng kế thừa những giá trị truyền thống, Hội thảo hướng tới việc tìm kiếm những phương thức phù hợp để văn hóa Phật giáo vừa giữ gìn bản sắc, vừa thích ứng với sự vận động của xã hội hiện đại; vừa bảo tồn chiều sâu lịch sử, vừa tạo ra những hình thức biểu đạt mới phù hợp với đời sống đương đại. Từ thực tiễn và những tham luận khoa học, Hội thảo kỳ vọng đóng góp thêm những luận cứ cho việc xây dựng định hướng phát triển văn hóa Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ mới; thúc đẩy quá trình kế thừa – bảo tồn – số hóa – phát triển – lan tỏa các giá trị Phật giáo. Đặc biệt, việc xây dựng cơ sở dữ liệu và các sản phẩm văn hóa số có thể tạo nguồn tư liệu lâu dài phục vụ nghiên cứu, giáo dục và quảng bá văn hóa Phật giáo. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng tổng kiểm kê, chuẩn hóa và số hóa tư liệu lịch sử, văn hóa Phật giáo Việt Nam được đặt ra trong các hoạt động hướng tới kỷ niệm 45 năm GHPGVN.
Hội thảo khoa học “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số – Thực tiễn và định hướng phát triển” vì vậy không chỉ là hoạt động học thuật trong khuôn khổ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, mà còn mở ra không gian đối thoại giữa truyền thống và hiện đại, văn hóa và công nghệ, bảo tồn và sáng tạo, góp phần định hình những hướng phát triển mới cho văn hóa Phật giáo Việt Nam.