Nhạc kịch cải lương Phật giáo “Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam – Hòa thượng Thích Đức Nhuận”

Ninh Bình - 17/10/2026, Trong khuôn khổ chương trình kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN (1981–2026), tại chùa Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, một chương trình nghệ thuật đặc biệt với hình thức nhạc kịch – cải lương Phật giáo về cuộc đời và hành trạng của Đức Đệ nhất Pháp chủ GHPGVN – Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận được giới thiệu đến chư Tôn đức, đại biểu và đông đảo Phật tử.

Quang lâm tham dự chương trình có sự hiện diện của: HT. Thích Thọ Lạc – Ủy viên Ban Thường trực HĐTS, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; HT. Thích Bửu Chánh – Ủy viên Ban Thường trực HĐTS, Phó Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; HT. Thích Minh Tiến; HT. Thích Huệ Vinh; TT. Thích Giác Nghi; TT. Thích Lệ Trí – Phó Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; TT. Thích Phước Đạt – Ủy viên Ban Thường trực HĐTS, Phó Trưởng ban TT Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương; cùng chư Tôn đức Văn phòng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN.

Về phía đại diện chính quyền và đại biểu có: ông Nguyễn Văn Thanh – Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Lê Minh Khánh - Phó Vụ trưởng Vụ Dân tộc và Tôn giáo, Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương; PGS.TS Nguyễn Hồng Dương; ông Phan Sỹ Cường - Phó chủ tịch ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An ; cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, các nhà nghiên cứu, học giả, thư pháp gia, nghệ nhân, văn nghệ sĩ và đông đảo khách mời.

Nhạc kịch mang tên “Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam – Hòa thượng Thích Đức Nhuận”, do Hòa thượng Thích Thọ Lạc chỉ đạo nội dung, kịch bản của cư sĩ Tuệ Quang, được xây dựng với ngôn ngữ sân khấu kết hợp giữa nhạc kịch, cải lương, hoạt cảnh, lời dẫn và âm nhạc Phật giáo.

Theo kịch bản, tác phẩm không chỉ khắc họa cuộc đời một bậc cao Tăng, mà còn tái hiện một giai đoạn quan trọng của Phật giáo Việt Nam thế kỷ XX, từ hành trình xuất gia, tu học, hoằng pháp của Đức Đệ nhất Pháp chủ đến sự kiện lịch sử thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 1981.

Phát biểu khai mạc vở diễn “Đệ nhất Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận”, Hòa thượng Thích Thọ Lạc nhấn mạnh đây là hoạt động văn hóa có ý nghĩa trong khuôn khổ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. Vở diễn nhằm tái hiện cuộc đời, đạo nghiệp và những đóng góp của Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận – vị Đệ nhất Pháp chủ GHPGVN – qua đó góp phần lan tỏa những giá trị cao đẹp của Phật giáo Việt Nam, bồi đắp niềm tin, lý tưởng phụng sự và trách nhiệm gìn giữ, phát huy văn hóa Phật giáo trong đời sống hôm nay.

Từ chí nguyện xuất gia đến hành trình hoằng pháp

Qua những làn điệu cải lương và lời thoại giàu tính triết lý, tác phẩm làm nổi bật lý tưởng tu hành, báo ân cha mẹ, cứu khổ nhân sinh và hoằng pháp lợi sinh. Hình ảnh Đức Hạp được Tổ Thanh Nghĩa thế phát, ban pháp danh Đức Nhuận, trở thành một dấu mốc quan trọng trong hành trình tu học và phụng sự của Ngài.

Các lớp diễn tiếp theo tái hiện quá trình tu học, hành đạo và giáo dục Tăng Ni của Hòa thượng tại các chốn tổ, trong đó có Kim Liên – Đồng Đắc, đồng thời chuyển tải tư tưởng lấy giới – định – tuệ, Trung đạo và tinh thần “thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh” làm nền tảng tu học và hành đạo.

Tái hiện dấu mốc thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chương trình là cảnh diễn tái hiện Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ nhất ngày 7/11/1981 tại chùa Quán Sứ, khi chín tổ chức, hệ phái Phật giáo cùng quy tụ, hướng đến ngôi nhà chung Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Thông qua ngôn ngữ sân khấu, tác phẩm làm nổi bật tinh thần đoàn kết, hòa hợp và thống nhất Phật giáo, cũng như vai trò của các bậc tiền bối trong tiến trình vận động thành lập Giáo hội. Kịch bản nhấn mạnh hình ảnh chín tổ chức, hệ phái cùng chung chí nguyện xây dựng một Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất.

Đặc biệt, phần diễn về việc cung thỉnh Hòa thượng Thích Đức Nhuận đảm nhiệm cương vị Đệ nhất Pháp chủ GHPGVN được xây dựng như một cao trào nghệ thuật, thể hiện sự tôn kính của Tăng Ni, Phật tử đối với bậc tôn túc có đạo hạnh và uy đức lớn.

Nghệ thuật kể chuyện về Phật pháp và tinh thần nhập thế

Không dừng ở việc tái hiện lịch sử, chương trình còn dành nhiều lớp diễn để chuyển tải những lời giáo huấn của Đức Đệ nhất Pháp chủ về Trung đạo, Phật tính, giới luật, tuệ giác, Tịnh độ và tinh thần phụng sự nhân sinh.

Đáng chú ý, hình ảnh Hòa thượng Thích Đức Nhuận được khắc họa trong mối liên hệ giữa Đạo pháp và Dân tộc, giữa tu hành và phụng sự xã hội. Tư tưởng Phật giáo đồng hành cùng dân tộc, đoàn kết Tăng Ni Bắc – Trung – Nam được thể hiện qua ngôn ngữ sân khấu giàu cảm xúc.

Phần cuối tác phẩm là cảnh Đức Đệ nhất Pháp chủ tại chùa Hồng Phúc – Hòe Nhai, trước lúc an nhiên thị tịch. Những lời căn dặn về giới luật, lục hòa, tu học và giữ gìn thân – khẩu – ý trở thành lời di huấn dành cho hàng hậu học. Chương trình khép lại bằng nghi thức tưởng niệm, trong không gian hoa sen, ánh đèn và âm nhạc, thể hiện lòng thành kính tri ân đối với bậc tiền nhân đã đặt nền móng cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Nghệ thuật – phương tiện lưu giữ ký ức Phật giáo

Việc đưa cuộc đời và hành trạng Đức Đệ nhất Pháp chủ lên sân khấu trong dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN (1981–2026) mang ý nghĩa đặc biệt.

Qua ngôn ngữ của nghệ thuật truyền thống, những câu chuyện lịch sử, những giá trị đạo đức và tinh thần đoàn kết của Phật giáo Việt Nam được chuyển tải đến công chúng một cách gần gũi, giàu cảm xúc. Đây cũng là một cách lưu giữ ký ức lịch sử bằng nghệ thuật, để những giá trị của các bậc tiền bối tiếp tục được thế hệ hôm nay và mai sau nhận diện, trân trọng và kế thừa.

Từ một người con của vùng đất Ninh Bình bước vào cửa thiền, đến bậc Đệ nhất Pháp chủ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam; từ chí nguyện tu hành đến sự nghiệp giáo dục, hoằng pháp và xây dựng Giáo hội – hành trình của Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận được sân khấu hóa như một câu chuyện về đạo hạnh, trí tuệ, phụng sự và tinh thần hòa hợp.

Chương trình nghệ thuật vì thế không chỉ là một tiết mục chào mừng lễ kỷ niệm 45 năm, mà còn là nén tâm hương nghệ thuật tưởng niệm bậc tiền nhân, góp phần làm sâu sắc thông điệp “kế thừa – tri ân – phát huy” trong hành trình văn hóa Phật giáo Việt Nam thời đại mới.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Truyền thông Ban Văn hoá Trung ương GHPGVN